دکتر محمد حسن احمدی در نشست 146 پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی در 7 اسفندماه 1386 در باب هنر و ارتباط آن با تحولات اجتماعی سخن گفت. دکتر احمدی در ابتدا بر لزوم تعریف ماهیت هنر و شناخت ویژگی های انسان به عنوان تنها مخلوق هنرمند جهان تاکید کرد و در ادامه گفت:
بحث قدیمی ای که در مورد انسان وجود دارد این بوده است که انسان چه خصوصیاتی دارد که می توان به عنوان ویژگی منحصر به فرد و وجه ممیزه به آن توجه کرد: دفاع از مظلوم، عطوفت، جوانمردی، عشق؟
از منظر علوم متفاوتی که امروز موجود است تمامی خصوصیات با درجاتی در سایر موجودات وجود دارد، حتی دفاع از مظلوم.
اما خصوصیتی که بعد از تمام جستجوها هیچ درجه ای از آن در سایر موجودات وجود ندارد، احساس نارضایتی از محیط پیرامون و هستی است. (میل به تغییر و تحول) به طور مثال ساختمان کندوی زنبور عسل (بجز موارد ژنتیکی) از سالیان گذشته تا به امروز هیچ تغییری نکرده است. تغییر هشیارانه و آگاهانه در محیط پیرامون در هیچ موجودی رخ نمی دهد، مگر انسان. انسان است که، بیقرار نسبت به تغییر شرایط پیرامون خود، از جسم خود تا تغییر کوه ها اقدام می کند. تغییر، برای رفع عطش نسبت به صورت نوینی از هستی است. مهم ترین خصوصیت این تغییر و تحول، ابداع است. همانطور که تنها صفت مشترکی که در بیش از 800 تعریف جامع هنر وجود دارد، ابداع است.
انسان تنها موجود هنرمند جهان است و تنها ویژگی آن قدرت خلق اثر هنری است، و منشا همه تغییرات و تحولات، پشتوانه هنرمندانه (به معنای عام) می باشد. این مبحث با دیدگاه مذهبی نیز سازگار است. اگر خداوند از روح خود در انسان دمیده است، خلق کردن که مهم ترین صفت خداوند است، در انسان نیز وجود خواهد داشت. تنها موجود ی است که تشنگی و توانایی آن را دارد که چیز جدیدی خلق کند انسان است.
میل به قدرت (قدرت مادی، معنوی، و...) نیز از آن جهت وجود دارد که جهان را تغییر دهد.
تحولات اجتماعی از کجا نشئت می گیرد؟ چرا جامعه ای دچار تحجر و جامعه ای دچار بی بند و باری است؟
انسان منشا نوآوری و ابداع و تحول خواهی است، پس هر اندیشه نو و هر حرف تازه ای یک امر مدرن است. تمام چیزی که ما به عنوان سنت می شناسیم، روزی توسط اندیشمندی و یا یک امر مذهبی و یا... خلق شده است. اسلام در زمان خودش امری نو و کاملا مدرن بود، در حالی که سنتی های متحجر آن زمان در مقابش ایستادگی می کردند. معجزه پیامبر و ویژگی منحصر به فرد او بلاغت و شیوایی کلام بود.
لازمه هر تحولی در هر بعد از جامعه، حرف تازه است که حرف تازه یک صورت هنری است که به وضعیت موجود گفته می شود. هر تحولی مدیون یک خلاقیت هنری است. به طور مثال، زبان یک سنت است، چیزی است که به ارث برده ایم. زبان برای اینکه زنده باشد باید دچار تحول شود و تحول در زبان، توسط ادبیات شکل می گیرد. ادبیات پشتوانه زبان است.
مدرنیته در خلا رخ نمی دهد، سنت پشتوانه مدرنیته است. متاسفانه ایران دچار مدرنیته وارداتی فرهنگی شده است، تحولات فرهنگی را وارد می کنیم، در حالی که باید مدرنیته خودمان را از سنت ها و فرهنگ ایرانی به وجود بیاوریم.
دکتر احمدی در پایان اعلام کردند که دلیل اینکه فرش ایرانی یا صنایع دستی دچار انحلان شده اند این است که تکنولوژی که خود زاده هنر است جا مانده است. تکنولوژی دچار ضعف است، چون هنر زنده و نوینی که پشتوانه آن باشد وجود ندارد. متاسفانه همه پیشقراولان تمدن امروز جهان پشتوانه فرهنگی قوی ندارند و تلاش برای تولید هنر پویا موجب پیشرفت آنان است، حال آنکه ایران با داشتن میراث معنوی و مادی دچار رخوت و احساس کاذب بی نیازی شده است.



